Thủ đô Dominica – Roseau, một tiểu bang nằm ẩn mình giữa biển Caribe, được thiên nhiên ưu ái ban tặng vẻ đẹp hùng vĩ, quyến rũ. Roseau không chỉ là trung tâm hành chính, kinh tế mà còn là nơi tập trung đa dạng nền văn hóa và lịch sử của đảo quốc này. Hãy cùng Harvey Law Group khám phá những điều thú vị về thủ đô của Dominica qua bài viết dưới đây nhé!
Nội Dung Bài Viết
ToggleTổng quan về thủ đô Roseau, Dominica
Roseau (tiếng Creole Dominica: Wozo) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Dominica, với dân số khoảng 14.568 người người tính đến năm 2024. Thành phố là một khu định cư đô thị nhỏ và sầm uất này nằm trong giáo xứ Saint George, được bao quanh bởi Biển Caribe, sông Roseau và đồi Morne Bruce. Roseau được xây dựng trên nền của ngôi làng cổ Sairi của người Carib, và hiện là khu định cư đô thị cổ nhất và quan trọng nhất trên đảo Dominica.
Nằm ở bờ biển phía tây (phía khuất gió) của Dominica, Roseau mang trong mình sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc hiện đại và thuộc địa Pháp. Đây là cảng quan trọng nhất của Dominica trong việc giao thương quốc tế.
Một số mặt hàng xuất khẩu chính từ Roseau bao gồm: Chuối, dầu nguyệt quế, rau củ, bưởi, cam và ca cao. Ngành dịch vụ cũng đóng góp một phần lớn vào nền kinh tế địa phương.
Thủ đô này cũng là nơi có nhiều cơ sở giáo dục tư nhân được đăng ký tại Dominica như: Đại học Ross, Đại học quốc tế dành cho các nghiên cứu sau đại học, Đại học All Saints, Đại học New World và Đại học Chính thống phương Tây. Bên cạnh đó, Roseau còn là trung tâm của giáo phận Công giáo La Mã nổi tiếng mang tên Giáo phận Roseau.
![Tổng quan về thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-1.jpg)
Lịch sử hình thành thủ đô Roseau như thế nào?
Thành phố Roseau tọa lạc trên một đồng bằng phù sa được hình thành hàng trăm năm, trước khi sông Roseau chảy qua từ khu vực Newtown đến vị trí hiện tại của nó.
Khoảng 2.000 năm trước, người Amerindians đã di cư qua các hòn đảo và lựa chọn khu vực này làm nơi sinh sống nhờ vào nguồn nước gần đó.
Vào thế kỷ 16 và 17, người châu Âu đặt chân đến đảo này. Người Pháp nổi tiếng với truyền thống đặt tên cho các địa điểm mới dựa trên những gì họ gặp phải, vì vậy họ đã đặt tên cho khu vực này là Roseau, có nghĩa là “cây lau sậy”, dựa trên loài thực vật phát triển dọc theo bờ sông.
Họ đã lên kế hoạch cho khu định cư này với một kiến trúc phản ánh kiểu mẫu của các thành phố ở Pháp, với các con đường xếp từ một điểm trung tâm – hiện nay là Chợ Cũ – và lan rộng ra phần còn lại của khu định cư.
Trong suốt thời gian sau đó, Roseau và Dominica trở thành điểm nóng của các cuộc xung đột giữa người Pháp và người Anh. Người Pháp đã xây dựng một pháo đài vào năm 1699 để bảo vệ Roseau, nhưng vào năm 1770, người Anh đã thay thế pháo đài đó bằng Fort Young. Sau đó, vào năm 1778, người Pháp đã xâm lược Dominica, chiếm đóng Fort Young và Roseau và kiểm soát đảo. Tuy nhiên, vào năm 1784, theo Hiệp định Paris, Dominica lại được trả lại cho Anh quản lý.
Đến cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, người Anh đã thiết lập các kế hoạch cho thành phố, bao gồm các công trình phòng thủ và chính quyền, hệ thống đường phố theo lưới, và các khu vực đô thị mới ở phía bắc và phía nam, hiện nay được biết đến với tên gọi Potter’s Ville và Newtown. Các khu định cư bán đô thị mới như: Goodwill, Bath Estate, Stock Farm, Castle Comfort và Wall House cũng đã được phát triển từ giữa thế kỷ 20 đến nay.
Ảnh hưởng của người Pháp vẫn còn được thấy trong kiến trúc và các con đường cong vút bắt đầu từ Quảng trường Chợ Cũ, trong khi ảnh hưởng của người Anh rõ ràng qua kiến trúc và tên các con đường.
![Lịch sử hình thành thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-2.jpg)
Khí hậu và phong cảnh thủ đô Roseau
Khí hậu tại Roseau mang đặc trưng nhiệt đới mùa, với nhiệt độ khá ổn định quanh năm. Nhiệt độ cao trung bình dao động từ 28 đến 31 °C (82.4 và 87.8 °F), trong khi nhiệt độ thấp trung bình nằm giữa 19 và 23 °C (66.2 và 73.4 °F).
Mặc dù có sự phân bố mưa đều đặn suốt năm, thành phố này lại trải qua một giai đoạn khô ráo rõ rệt từ tháng 2 đến tháng 4, với lượng mưa hàng tháng trung bình ít nhất là 45 mm (khoảng 1.8 inch).
Về phong cảnh, Roseau và vùng lân cận (thường được gọi là thung lũng) có nhiều điểm tham quan tự nhiên hấp dẫn. Điển hình như Boiling Lake – Một hồ nước nóng tự nhiên, cách trung tâm Roseau khoảng 10,5 km (6.5 dặm) về phía đông, tọa lạc trong Vườn Quốc gia Morne Trois Pitons. Ngoài ra, khu vực này còn có các thác nước, suối nước nóng và các cao nguyên tuyệt đẹp.
Một điểm ngắm cảnh nổi tiếng khác là Morne Bruce, từ đây có thể quan sát được toàn cảnh trung tâm Roseau và hướng về phía bắc đến cảng nước sâu Woodbridge Bay và Fond Cole. Từ Morne Bruce, du khách cũng có thể ngắm nhìn Khu vườn Botanic ở phía dưới và biển Caribê, nơi trở nên ngoạn mục hơn khi có sự hiện diện của các tàu du lịch cập bến.
Với khí hậu dễ chịu và phong cảnh thiên nhiên phong phú, Roseau không chỉ là trái tim chính trị và kinh tế của Dominica mà còn là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa địa phương.
![Khí hậu và phong cảnh thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-3.jpg)
Kiến trúc của thủ đô Roseau như thế nào?
Kiến trúc thủ đô Roseau là sự pha trộn độc đáo giữa phong cách thuộc địa Pháp, Anh và kiến trúc bản địa Tây Ấn. Khu vực trung tâm Roseau là một bức tranh kiến trúc đa dạng, nơi những ngôi nhà nhỏ đan xen với các tòa nhà bê tông hiện đại đồ sộ.
Những công trình kiến trúc tiêu biểu tại Roseau:
- Nhà thờ Công giáo La Mã: Là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo nổi bật nhất Roseau, được xây dựng theo phong cách Gothic Romanesque phục hưng. Với những mái vòm cao, những ô cửa sổ kính màu lộng lẫy và những bức tranh tường tinh xảo, nhà thờ mang đến một không gian linh thiêng và cổ kính.
- Nhà thờ Anh giáo trên đường Victoria: Là một ví dụ điển hình cho kiến trúc Georgian thanh lịch của thời kỳ Anh cai trị. Với mặt tiền đối xứng, những cột trụ Doric trang nghiêm và mái ngói dốc, nhà thờ toát lên vẻ đẹp trang nhã và uy nghi.
- Pháo đài Young: Được xây dựng bởi người Anh vào thế kỷ 18 trên nền móng của một pháo đài cũ của Pháp, pháo đài Young là minh chứng cho lịch sử chiến tranh và giao thoa văn hóa của Roseau.
- Đường King George V: Là con đường chính của Roseau, mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp với những hàng cây và những ngôi nhà hai tầng sơn màu pastel rực rỡ.
Tuy nhiên, không gian xanh và không gian mở trong thành phố lại khá hạn chế, nhiều sân truyền thống đã được thay thế bằng không gian văn phòng, khiến diện tích xanh càng trở nên khan hiếm.
Mặc dù thiếu không gian xanh nhưng Roseau vẫn được bao quanh bởi các yếu tố tự nhiên. Điển hình như biển và sông Roseau mang lại sự mát mẻ cho thành phố, cũng như Vườn bách thảo và Vườn nhà chính phủ mang lại không khí xanh mát cho thành phố.
Những yếu tố này hiếm khi xuất hiện ở Caribbean. Vì không có trung tâm nào có các vườn thực vật học rộng lớn với vị trí trung tâm như vậy, và sông Roseau là một trong những sông lớn nhất chảy qua bất kỳ thủ đô nào của Caribbean.
Cấu trúc đô thị của Roseau trung tâm dựa trên một hệ thống lưới không đều với quy mô nhỏ, làm cho thành phố này khó định hướng. Mặc dù khu vực lưới không rộng lớn, nhưng du khách vẫn có thể dễ dàng bị lạc đường.
Với khoảng 80 khối nhà trong diện tích 30 hecta (74 mẫu Anh), kích thước trung bình của một khối đất tại trung tâm Roseau chỉ khoảng 1/3 hecta (1 mẫu Anh), nhỏ hơn đáng kể so với Kingstown.
![Kiến trúc của thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-4.jpg)
Thể thao và giải trí ở thủ đô Roseau
Ở Roseau, bạn có rất nhiều cơ hội để tham gia vào các hoạt động giải trí. Các môn thể thao được yêu thích ở Roseau bao gồm: Bóng chuyền, bóng rổ, rounders và tennis (ít phổ biến hơn).
Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất ở Roseau, với nhiều sân bóng đá có mặt khắp thành phố như tại Newtown, Potters Ville và Bath Estate, cũng như tại sân vận động Windsor Park. Sân vận động này là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Dominica và cũng là nơi diễn ra nhiều trận đấu cricket. Sân vận động Windsor Park hoàn thành vào năm 2007 với sự đóng góp 33 triệu Đông Caribe từ chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc.
Ngoài ra, thành phố cũng có các cơ sở thể thao chuyên nghiệp. Có các sân tennis tư nhân được đặt tại High Street; sân bóng rổ và bóng lưới rất phổ biến tại các trường trung học lớn. Những cơ sở này được hỗ trợ bởi các tiện ích cộng đồng tại Goodwill. Một sân vận động chuyên dụng cho bóng rổ và bóng lưới được đặt tại Stockfarm, gần Trường đại học nhà nước Dominica.
Ở các nơi khác trong thành phố, bạn sẽ thấy một đoạn đường phố, vỉa hè hoặc bãi biển được biến tấu thành sân chơi tạm thời cho các trò chơi cricket hoặc bóng đá.
Vườn Bách thảo Roseau là một điểm đến yêu thích để tìm kiếm sự yên bình và mát mẻ vào chiều Chủ nhật và giờ nghỉ trưa. Đây cũng là địa điểm tổ chức các trận đấu cricket địa phương và huấn luyện thể thao, thu hút nhiều người tham gia.
![Thể thao và giải trí ở thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-5.jpg)
Tổ chức phi chính phủ của thủ đô Roseau
Roseau không chỉ là trung tâm kinh tế và văn hóa của Dominica mà còn là nơi tập trung của nhiều tổ chức phi chính phủ (NGO) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các sáng kiến phát triển xã hội, bảo vệ môi trường và hỗ trợ cộng đồng.
Các tổ chức này đa dạng từ hoạt động nhân đạo, bảo tồn đến thương mại và công nghiệp, góp phần làm giàu cho đời sống cộng đồng và phát triển bền vững của đảo.
: Nhiều tổ chức phi chính phủ hoạt động tích cực tại Roseau, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường bao gồm:
- Hiệp hội Nhân đạo Dominica: Chăm sóc và bảo vệ động vật, Hiệp hội Nhân đạo Dominica tổ chức các chương trình cứu hộ, chăm sóc sức khỏe và tìm kiếm mái nhà cho động vật bị bỏ rơi.
- Hiệp hội Bảo tồn Dominica: Nỗ lực bảo vệ môi trường tự nhiên của Dominica, Hiệp hội Bảo tồn Dominica thực hiện các dự án nghiên cứu, giáo dục và bảo vệ đa dạng sinh học.
- ChildFund International USA: Văn phòng tại Roseau của ChildFund International USA triển khai các chương trình phát triển tập trung vào trẻ em, hỗ trợ giáo dục, y tế và dinh dưỡng cho trẻ em tại Dominica và Saint Vincent.
- Kiwanis: Tập trung vào việc hỗ trợ trẻ em, Kiwanis Roseau tổ chức các hoạt động gây quỹ và hỗ trợ các dự án giáo dục và y tế cho trẻ em.
- Rotary: Với phương châm “Phục vụ trên hết”, Rotary Club Roseau tham gia vào các hoạt động nhân đạo, thúc đẩy hòa bình và giải quyết các vấn đề của cộng đồng.
- Lions: Lions Club Roseau tập trung vào việc hỗ trợ người mù và khiếm thị, cũng như tham gia các hoạt động cộng đồng như bảo vệ môi trường và cứu trợ thiên tai.
- Hiệp hội Công nghiệp và Thương mại Dominica: Đại diện cho tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, Hiệp hội Công nghiệp và Thương mại Dominica hoạt động để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và thúc đẩy đầu tư.
- Hiệp hội Du lịch Dominica: Quảng bá du lịch Dominica, Hiệp hội Du lịch Dominica hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch, phát triển sản phẩm du lịch và nâng cao hình ảnh du lịch của đất nước.
- Tổ chức Sinh thái Waitukubuli: Bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững, Tổ chức Sinh thái Waitukubuli thực hiện các dự án nghiên cứu, giáo dục và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Như vậy, các tổ chức phi chính phủ tại Roseau không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội mà còn góp phần vào việc xây dựng cộng đồng bền vững và có trách nhiệm. Họ là những nhân tố không thể thiếu trong việc định hình tương lai của Roseau và Dominica nói chung.
![Tổ chức phi chính phủ của thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-6.jpg)
Giao thông vận tải ở thủ đô Roseau như thế nào?
Roseau là trung tâm giao thông chính của đảo, nơi tập trung các mạng lưới đường bộ chính kết nối các vùng miền khác nhau của đảo.
– Đường bộ tại Roseau chủ yếu là các con đường nhỏ và hẹp, kết nối khu vực phía bắc, phía đông và phía nam của Dominica. Hệ thống đường bộ được đầu tư phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển bằng ô tô, xe buýt và xe máy.
– Hàng không: Mặc dù không có sân bay quốc tế trong nội thành, Roseau có 2 sân bay là:
- Sân bay Canefield (DCF): Nằm cách Roseau khoảng 5km về phía bắc, sân bay Canefield chủ yếu phục vụ các chuyến bay nội địa và khu vực, kết nối Dominica với các đảo lân cận như Guadeloupe, Martinique, St. Lucia.
- Sân bay Douglas-Charles (DOM): Sân bay quốc tế chính của Dominica là Douglas-Charles, nằm ở phía đông bắc của hòn đảo, cách Roseau khoảng 64km. Sân bay này đón các chuyến bay quốc tế từ Bắc Mỹ và Châu Âu. Bạn có thể dễ dàng di chuyển từ sân bay Douglas-Charles đến Roseau bằng taxi hoặc xe buýt.
– Đường thủy: Bến phà Roseau là cửa ngõ kết nối Dominica với các đảo quốc lân cận. Từ đây, du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng phà đến Guadeloupe ở phía bắc, Martinique và St. Lucia ở phía nam. Đây là lựa chọn giao thông phổ biến, mang đến trải nghiệm du lịch độc đáo.
– Giao thông công cộng: Phương tiện giao thông công cộng chủ yếu là xe buýt và taxi. Xe buýt ở Roseau là phương tiện chính cho người dân đi lại giữa các khu vực khác nhau của thành phố và các làng mạc xung quanh. Mặc dù không có hệ thống đường sắt hay tàu điện ngầm, mạng lưới xe buýt khá hiệu quả và là lựa chọn kinh tế cho các chuyến đi ngắn.
Lưu ý: Hiện tại, Roseau chưa có hệ thống đường sắt hoặc tàu điện ngầm.
Với mạng lưới giao thông kết nối đa dạng, việc di chuyển trong và ngoài thành phố Roseau trở nên thuận tiện và dễ dàng. Người định cư có thể lựa chọn phương tiện phù hợp với nhu cầu và ngân sách của mình để khám phá trọn vẹn vẻ đẹp của thủ đô Dominica.
![Giao thông vận tải ở thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-7.jpg)
Giáo dục ở Roseau
Roseau có vai trò là trung tâm giáo dục trên đảo Dominica, nơi đây sở hữu một hệ thống giáo dục đa dạng, từ mẫu giáo đến đại học. Hệ thống giáo dục của Dominica không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển của người dân địa phương mà còn cho sinh viên quốc tế.
Thành phố có 6 trường trung học và 8 trường tiểu học, đáp ứng nhu cầu giáo dục cơ bản và trung học cho học sinh ở mọi lứa tuổi. Các trường học này nổi tiếng với chương trình giáo dục chất lượng cao, đặc biệt tập trung vào việc phát triển toàn diện cho học sinh, từ học thuật đến các hoạt động ngoại khóa như thể thao và nghệ thuật.
Các trường đại học nổi tiếng ở Roseau bao gồm:
- Dominica State College: Là một trường cao đẳng cộng đồng nằm trong trung tâm Roseau, cung cấp nhiều chương trình đào tạo từ khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nghệ thuật đến kỹ thuật. Trường có tiếng là một cơ sở giáo dục sau trung học chất lượng, chuẩn bị nền tảng vững chắc cho sinh viên trước khi bước vào môi trường làm việc hoặc tiếp tục học tập ở các cấp độ cao hơn.
- Trường Y khoa All Saints: Là trường y khoa tư thục danh tiếng, thu hút sinh viên từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là từ Hoa Kỳ, Canada và các quốc gia Châu Âu. Trường cung cấp chương trình giảng dạy đạt tiêu chuẩn quốc tế cùng cơ hội thực tập tại các cơ sở y tế địa phương.
- Trường Y khoa Đại học Ross: Cũng là một trường y khoa tư thục uy tín tại Roseau, nổi tiếng với chương trình đào tạo chất lượng cao và cơ hội thực tập phong phú. Giống như All Saints, Đại học Ross cũng thu hút đông đảo sinh viên quốc tế theo học.
- Trường đại học Western Orthodox: Là một trường đại học tư nhân, cũng góp phần làm phong phú thêm môi trường giáo dục đại học tại Roseau. Trường cung cấp nhiều chương trình học từ bậc cử nhân đến tiến sĩ, trong nhiều ngành học khác nhau, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của sinh viên trong và ngoài nước.
Với sự đa dạng và chất lượng của các cơ sở giáo dục, Roseau khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục không chỉ của Dominica mà còn của khu vực, thu hút sinh viên và học giả từ khắp nơi trên thế giới đến học tập và nghiên cứu.
![Giáo dục ở thủ đô Roseau](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2024/06/thu-do-dominica-8.jpg)
Đầu tư nhập tịch Dominica cùng Harvey Law Group
Harvey Law Group là công ty Luật di trú hàng đầu với hơn 30 năm kinh nghiệm trên thị trường Dominica, được công nhận bởi nhiều tổ chức uy tín với các giải thưởng danh giá trong ngành luật di trú.
Chúng tôi hiểu rằng mỗi khách hàng đều có câu chuyện và mục tiêu nghề nghiệp riêng. Đó là lý do vì sao, Harvey Law Group cam kết cung cấp giải pháp cụ thể cho từng khách hàng khác nhau, đảm bảo rằng mỗi kế hoạch định cư không chỉ đáp ứng được những yêu cầu về pháp lý, mà còn hỗ trợ mục tiêu nghề nghiệp và phát triển cá nhân của quý khách hàng tại Dominica.
Với sự thành công gần như tuyệt đối trong các chương trình đầu tư nhập tịch Dominica, HLG sẽ quá trình định cư của quý khách hàng được thực hiện nhanh chóng, dễ dàng hơn.
Chúng tôi không chỉ giúp quý khách hàng vượt qua các điều kiện về pháp lý để nhập tịch tại Dominica, mà còn đồng hành trong việc xây dựng và phát triển sự nghiệp của mình. Sự hỗ trợ toàn diện của chúng tôi để bảo đảm rằng, quý khách hàng sẽ có mọi thứ cần thiết để phát triển sự nghiệp tại thị trường Dominica.
Với mạng lưới toàn cầu và sự hiện diện trong 13 quốc gia, chúng tôi mang đến một tầm nhìn rộng lớn về thị trường quốc tế, giúp quý vị mở ra những cơ hội nghề nghiệp mới. Sự hiểu biết sâu sắc về thị trường Dominica cùng với cam kết hỗ trợ tận tâm từ Harvey Law Group sẽ là bệ phóng vững chắc cho bước tiến sự nghiệp của quý vị tại đất nước này.
Hiện nay, các văn phòng của Harvey Law Group đã hiện diện tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hà Nội. Chúng tôi tự tin rằng sẽ mang đến sự hỗ trợ tận tâm và hiệu quả, giúp quý khách hàng thực hiện cơ hội nhập tịch tại Dominica một cách thuận lợi nhất.
Nếu quý khách hàng có mong muốn được tư vấn chi tiết hơn về Chương trình đầu tư nhập tịch Dominica, hãy liên hệ ngay với Harvey Law Group qua số hotline sau:
- Thành phố Hồ Chí Minh: +84 28 3910 7055 hoặc +84 28 3910 7056
- Đà Nẵng: +84 236 357 4188
- Hà Nội: +84 24 3266 8563
Hãy để Harvey Law Group là người hướng dẫn quý khách hàng trên con đường nhập tịch Dominica. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để bắt đầu hành trình mới!
Đầu tư nhập tịch Dominica cùng Harvey Law Group
Với những thông tin cung cấp ở trên, hy vọng rằng bạn đã có cái nhìn tổng quan hơn về Roseau – thủ đô Dominica. Một thành phố mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo về văn hóa, lịch sử và thiên nhiên. Hãy dành thời gian để khám phá và trải nghiệm Roseau, cũng như nét đẹp đặc sắc mà nơi đây mang lại.
![Selina Pham - Luật sư Harvey Law Group Việt Nam](https://www.dautudinhcu.com/wp-content/uploads/2023/06/Selina-Pham.jpg)
Là luật sư của HLG có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, Selina phụ trách phân tích vụ việc, thẩm định và tất cả các vấn đề pháp lý liên quan đến hồ sơ của khách hàng.